Bilimin geniş kitlelere aktarılması amacıyla bilimsel bulguların/araştırmaların popüler bir dille aktarılması olarak tanımlanabilecek "popüler bilim" anlayışına NTV'nin çalışmalarıyla yepyeni bir soluk geldi. Öncelikle NTV Yayınları adı altında yayınladıkları birbirinden değerli kitaplar ve referans kaynakların yanında uzun süredir fısıltısı dolaşan yeni bilim dergisi NTV Bilim karşımızda.
Dergi raflarında karşılaşmak için sabırsızlandığım bu dergiyi en sonunda Mart ayında yayına girdiğinde düşünmeden sepete attım. Uzun süredir alıştığımız Bilim ve Teknik dergisinden biraz farklı ve boyut olarak daha küçük görünüyordu, peki içerik olarak nasıldı?
Dergi raflarında karşılaşmak için sabırsızlandığım bu dergiyi en sonunda Mart ayında yayına girdiğinde düşünmeden sepete attım. Uzun süredir alıştığımız Bilim ve Teknik dergisinden biraz farklı ve boyut olarak daha küçük görünüyordu, peki içerik olarak nasıldı?
Kuantum bilgisayar dönemine gittikçe yaklaşıyoruz. Araştırmacılar bunun öncesinde fotonlar arasında kısa mesafede bilginin ışınlanmasını(quantum teleportation) başarmışlardı, yeni yayınlanan sonuçlara göre artık atomlar arasında uzun mesafelerde bilgi ışınlamasının gerçekleştirildiği belirtiliyor. Kuantum dolaşıklık (entanglement) olarak bilinen özellikten yararlanılarak gerçekleştirilen bu ışınlama tekniğinde %90 başarı elde edildi.
Geçtiğimiz hafta televizyonlarda sabahtan akşama kadar Obama'yı ve başkanlık yemin törenini izledik. Obama'nın başkanlığının tüm dünya için büyük umutlar taşıdığını iddia edenler var, umarız ki öyle olur. Bizim konumuzla ilgili olarak Obama başkanlık yemini sırasında beklenmedik ve gerçekten umut verici şeyler de söyledi. Bunlardan biri : " Bilimi hak ettiği yere tekrar getireceğiz..." Bu deyişi çeşitli kesimlerde büyük yankılar buldu; uzun süredir bütçe kesintisi yaşayan bilim yatırımlarından, çevreci oluşumlara kadar bu çıkışın ne anlama geldiği ve gerçekçi olup olmadığını konuşuluyor.
Bilimin geniş kitlelere aktarılması amacıyla bilimsel bulguların/araştırmaların popüler bir dille aktarılması olarak tanımlanabilecek "popüler bilim" anlayışına NTV'nin çalışmalarıyla yepyeni bir soluk geldi. Öncelikle NTV Yayınları adı altında yayınladıkları birbirinden değerli kitaplar ve referans kaynakların yanında uzun süredir fısıltısı dolaşan yeni bilim dergisi NTV Bilim karşımızda.
Üç kitap da yakından takip ettiğim Edge platformunun bir ürünü olan ve günümüzün önde gelen bilim adamlarının düşüncelerinin olduğu birbirinden değerli makaleler derlemesi. "Gelecek 50 Yıl"da öncü bilim adamlarının kendi alanlarında ve bilimin kendisi hakkında önümüzdeki 50 yıla yönelik detaylı ve ufuk açıcı değerlendirmeleri bulunuyor. Fizikten astronomiye, piskolojiden evrimsel biyolojiye, nörolojiden bilişsel bilimlere geniş bir dağılımla bir çok konuya değiniliyor. Günümüzün "hardcore" biliminin gelişmelerinden haberdar olmak ve geleceği biraz olsun kestirebilmek için mutlaka okumanız gereken bir kitap.
Diğer iki kitap ise Edge'de her yıl bilim adamlarına sorulan soruların ikisine verilen cevapların toplandığı bir derleme. Bu terletici sorulara bilim adamlarının verdiği cevaplar gerçekten okunmaya değer.
NTV'nin bilimin popülerleştirilmesi konusunda büyük bir çaba sarf ettiği gözler önünde. Umarım bu çalışmalar devamlı olur. Bu gibi adımların bilimin herkes tarafından kavranması adına atılan çok önemli adımlar olduğunu söylemeye bile gerek yok...GönderenArif4 Mart 2009 Çarşamba
Geçtiğimiz ay Tübitak Bilim ve Teknik dergisinin evrim kapağının sansürlenmesinin ardından konu bir çok çevrede tartışıldı. Merak ettiğim şey bilim dergilerinin bu yükselen kamuoyu tepkisine nasıl karışılık vereceği ve Nisan sayılarında konuya nasıl yer verecekleriydi. Bilim ve Teknik'ten hala bir haber yok. Yılın başından beri uyguladıkları "ayın ilk haftasında olabildiğince geç dağıtım" politikası hala uygulanıyor sanırım. Fakat dün elime geçen NTV Bilim harika bir iş çıkarmışa benziyor. Kapak konusu olmasa da dosya konusu olarak ele alınan Darwin Yılı ve Evrim konusunda dergide 10'a yakın harika yazı bulunuyor. Konusunda uzman Türk bilim adamlarınca kaleme alınmış bu özgün yazılarda evrim teorisinin tarihsel gelişim sürecinden, insan, hayvan ve bitkilerin evrim basamağındaki ilerleyişine kadar zengin bir içerik bulunuyor.
Evrim konusu yavaş yavaş durulmaya başladı fakat olayın yankıları yabancı bilim servislerinde hala yankılanıyor. Oldukça prestijli popüler bilim dergisi olan New Scientist'de bu haftaki sayısında TÜBİTAK'ta yaşanan evrim sansürüne ilişkin bir değerlendirmeye yer verdi. Türkiye'de bilimin anlaşılırlığının tahmin edilenden daha yüksek olduğunu, hatta nüfusun %25'inin evrim teorisini kabul ettiğini iddia eden (sizce çok mu iyimser? !! ) bu makalede evrim tartışmalarının sekülerlikten uzak devlet anlayışının bilime müdehalesini gözler önüne serdiği gibi bunun bir taraftan da evrimin ve dolayısıyla bilimin tanınması ve gündeme gelmesi konusunda bir avantaj olduğu savunuluyor. Türkiye'den de akademisyenlerin görüşlerine yer verilen makale, konuya yurtdışı bilim çevrelerinin nasıl yaklaştığına dair bir fikir verebilir.
Bilimin ilerleyişinde en çok göze çarpan özelliklerden biri yanlışlanabilir teorilerin süreç içerisinde daha iyi ve gözlem/deneylerle uyuşan yenileriyle değiştirilebiliyor olmasıdır. Doğayı ve evreni kavrayışımızda insanlık tarihinde en tutarlı cevapları verebilen yöntem olarak bilim, içerisinde ne kadar kesinlik barındırıyor? Bilim adamlarının savundukları görüşlerin evrenin değişmez gerçekliğini tam anlamıyla betimliyor olduğunu savunabilir miyiz? Bu, bilim ilerleyen bir süreç olmasıyla ne kadar tutarlı olur?
